Bir besteci, yapay zeka ile neler yapabileceğini öğrendi

Sorun

Burçin Elmas Çubukçu besteci ve ses tasarımcısı. Sahne ve ekran için besteliyor, alto saksafonla doğaçlama çalıyor, video işleri var; bir yandan seramik ve yazıyla uğraşıyor, bir yandan doktora sürecinde.

Kodla hiç tanışmamış biri değil. Üniversitede DSP ve ses sıkıştırma çalışmış, Java ve Max MSP kullanmış; yüksek lisans tezi Max MSP ile yazdığı bir canlı eşlik sistemiydi — zamanlayıcı başlıyor, belirlediği notada kaydediyor, efektlerden geçirip on beş dakika boyunca ona eşlik ediyor. Ama o bilgi pas tutmuş.

Getirdiği iş mütevazıydı: başvurular için bir portfolyo sitesi.

“Bienaldir, odur, budur. Dolayısıyla benim portfolyo, proje sunumu gibi şeylere ihtiyacım var. Web sitesini öteliyordum.”

Alan adı kendi adına kayıtlıydı, ödemesi sürüyordu, site kapalıydı.

Asıl zorluk: hangi meslek?

İşin teknik olmayan kısmı daha zordu. Yapay zeka CV’yi okuduğunda içinde beş ayrı meslek buldu: elektroakustik besteci, tiyatro ve video için ses tasarımcısı, doğaçlama saksafoncu, video sanatçısı, akademisyen. Ana sayfanın ilk satırı bunlardan hangisini söyleyecekti?

Bir de yazmak vardı:

“Bu yazma işlerini yapamayıp, bana deyin ‘Bir şey besteleyelim, video yap’ falan yapayım. Ama bu yazma kısımlarında zayıftım maalesef.”

Başlangıç noktası

Yapay zekayı bir kez denemişti — bir tiyatro müziği için fikir danışmış, aradığı faydayı bulamamıştı:

“İşime yaramadığını düşündüm ve o kadar. Sığ olduğunu düşündüm.”

Kendi teşhisini de kendi koydu:

“Prompt kısmında zayıf kaldığım için istediğim şeyi alamadığımı kabul ediyorum.”

Mesafenin sebebi teknik değildi:

“Ben niye direndiğimi tam bilmiyorum yapay zeka kullanmaya. Bu verilen veri, yazılan şeyler nerede tutuluyor? Ve bu algoritmanın içine dâhil ediliyor, değil mi?”

Süreç

Birebir, ekran paylaşımıyla, kendi malzemesi üzerinden. Beş haftaya yayıldı.

Önce plan, sonra site

Siteyi doğrudan “yap” demedik:

“Yoksa bu bilgilerle bana web sitesi yap deseydik yapardı bu arada. Ama sonra hep yama yapardık üzerine.”

Bunun yerine yapay zeka soru sordu. Klasörü, CV’yi ve video arşivini tarayıp yirmi sekiz soru çıkardı: hangi meslek öne çıkacak, hangi dil, hangi işler, iletişim nasıl kurulacak. Burçin her birine cevap verdi, bazı önerileri reddetti. En sert tespiti yapay zeka yaptı:

“Bu bir portfolyo değil, resimli bir özgeçmiştir. Ses tasarımcısı tutacak kişi sesi duymadan karar vermez.”

Aynı oturumda CV’deki cep telefonu ve ev adresi siteye girmeyecek şekilde ayıklandı; bir işin CV’de tek başına yazıldığı, aslında ortak iş olduğu fark edilip düzeltildi.

O oturumun sonunda ortada site yoktu — kararlar vardı. Eğitmenin kendi ifadesiyle: “Şu an sadece kararlarımız var.”

Tasarımı beğenmedi, kendi düzeltti

İlk tasarım sıkıcı çıktı. İlginç olan, bunu kendi başına çözmesiydi: dersler arasında tasarım aracını çalıştırdı, sonucu beğenmedi ve kendi komutlarını yazdı — “Tasarım çok sıkıcı oldu. Reroll.” Fotoğraf ve bağlantılar ekletti, kodu kendi açtığı bir depoya gönderdi. Sonra durdu:

“Saçma sapan bir şey yapmayayım diye sizi bekledim.”

Seçilen yön plak kapağıydı, logosundaki siyah-kırmızıyla aynı dilde:

“Siyahla kırmızıyı çok güzel kullanmış gibi geldi bana. O yüzden istediğime geldi.”

Site yayına girdiğinde korkuyu azaltan şey geri alınabilirlikti: bozulan her şeyin bir önceki haline dönebileceğini görmek.

Araçlar kendi alanına girdi

Portfolyo işin görünen kısmıydı. Asıl merak ettiği şey kendi müzik programıydı — ve yapay zeka Ableton Live’ın içine bağlandı. Bağlantı kurulduğu an:

“Çok heyecanlandım şu anda.”

Aynı oturumda bir aranjman çıktı ve birlikte dinlendi. Parçanın kalitesi hakkında bir iddia yok; olan şey şuydu:

“Top sizde. Ableton’da yapılabilecek neler olduğunu siz daha iyi biliyorsunuz.”

Sonra sıra diğer aletlere geldi. Yüksek lisans tezini yazdığı Max MSP’ye erişim denendi. Elektronik enstrüman fikri üzerine tscircuit ile bir devre tasarlandı — şeması, baskı devresi ve malzeme listesiyle birlikte. Devre hazır, ama test edilmedi.

Ableton ve Live, Ableton AG'nin; Max, Cycling '74'ün ticari markalarıdır. Burada yalnızca derste kullanılan araçları anmak için geçiyorlar.

Buradaki mesele hangi programın kullanıldığı değil. Kendi alanının aletini bilen kişi sensen, yapay zekayı o aletin dışında değil içinde çalıştırabiliyorsun.

“Allah’ım iyi ki sordum. İyi ki konu buraya geldi.”

Sonuç

Beş haftanın sonunda ortada duranlar:

• burcinelmas.com yayında — altı bölüm, iki dil, kodu GitHub’da, tasarımı kendi logosuyla aynı dilde.
• Site onun elinde: son oturumdan önce sitedeki bir başlığı kendisi değiştirdi, iki ayrı bilgisayardan yönetebiliyor.
• Ableton Live’a bağlı bir yapay zeka ve o oturumda çıkan bir aranjman.
• Kuralları yazılmış bir tez asistanı.
• İlk devre tasarımı — hazır, ama test edilmedi.

Asıl değişim araçlarda değil, kimin elinin klavyede olduğunda:

Kolay olmadı

Bu sayfanın en önemli bölümü burası.

• Plan yorucuydu. Uzun bir oturumun sonunda elde çalışan bir site yoktu; kararlar vardı. Burçin’in kendi ifadesiyle: “O sorular bizi yoruyor.”
• İlk tasarım kötü çıktı. Bir adım atlanmıştı: seçenek sunulmadan tek bir yön üretilmişti. Sonradan seçenekler yeniden çıkarıldı.
• Yapay zeka hata yaptı. Site altyapısının eski bir sürümünü kurdu — eğitildiği tarihte hangi sürüm varsa onu biliyordu — ve baştan yaptırıldı. Başka bir oturumda kendi bozduğu bir şeyi yine kendisi buldu.
• Araçlar korkuttu. Yayın panelinde: “Yanlış bir şey yapmamak için. Hiçbir şeyi değiştirmedim. Korktum.” İki depo karışıklığı, eski alan adı kayıtları, bulutta çalışmayan eklentiler.
• Kavram yükü ağırdı. Alan adı, sürüm gönderme ve çekme, bağlam, jeton, yerel ve bulut oturum farkı. Bir noktada: “Beynim durdu.” Bir aracı kurduğunu sanıyordu, kurmamıştı.
• Malzeme eksikti ve eksik kaldı. Son yılların işlerinde ses ve video kaydı yok, bazılarında sözleşme engeli var. Kendi ifadesiyle site “İçerik az olmasına rağmen güzel yapmış” — yani vitrin hazır, vitrin dolu değil.
• Ölçülmüş bir zaman ya da para kazancı yok. Bu sayfadaki hiçbir rakam öyle bir iddia taşımıyor.